Friday, April 10, 2015

GIẢI ĐÁP CHỨNG CAO HUYẾT ÁP (HIGH BLOOD PRESSURE)



Lưu ý: Các kiến thức y học dưới đây chỉ mang tính chất tham khảo, không nên được sử dụng trong các trường hợp cấp cứu, chẩn đoán, hoặc điều trị cho các trường hợp bệnh.  Các trường hợp bệnh nên được chẩn đoán và điều trị bởi bác sĩ y khoa có giấy phép hành nghề.  Hãy gọi cho số điện thoại khẩn cấp ở địa phương (chẳng hạn như 911) cho tất cả các trường hợp cấp cứu y tế. 







ĐÁP ÁN CÂU HỎI 1

Bạn không nên tập thể dục nếu bạn bị cao huyết áp.

1.   Đúng
2.   Sai

Câu trả lời: 2, Sai

Tập thể dục vừa sức thường xuyên không chỉ giúp hạ huyết áp, mà nó còn giúp tăng cường sức khỏe tim, giảm stress, và còn giúp bạn duy trì cân nặng khỏe mạnh.  Nếu bạn bị cao huyết áp, hãy tư vấn với bác sĩ để biết được loại hình thể dục nào thích hợp cho bạn.

Đi bộ nhanh nửa tiếng mỗi ngày, 5 ngày mỗi tuần là một thói quen lành mạnh, nhưng nếu bắt đầu đi bộ 10 phút mỗi ngày cũng có lợi.  Tốc độ thế nào gọi là nhanh? Nếu bạn có thể vừa đi vừa hát, thì bạn cần phải cố gắng nhiều hơn một chút.  Nếu bạn có thể vừa đi vừa nói, thì bạn đã đạt được tốc độ hợp lý. (Trở về đầu trang)



ĐÁP ÁN CÂU HỎI 2

Bạn bị tăng huyết áp là do stress.

1.   Đúng
2.   Sai

Câu trả lời: 2, Sai

Huyết áp của bạn có thể tăng lên tạm thời khi bạn đang bị stress, nhưng không có bằng chứng cho thấy stress có thể gây ra tình trạng cao huyết áp dài hạn.

Hút thuốc lá, uống quá nhiều rượu bia, bị béo phì, và không vận động cơ thể thực sự làm cho bạn có nhiều khả năng bị cao huyết áp.  Nếu gia đình bạn có người bị cao huyết áp, hoặc nếu bạn là người Mỹ gốc Châu Phi, thì nguy cơ của bạn còn cao hơn.  Huyết áp còn có xu hướng tăng lên khi bạn có tuổi. (Trở về đầu trang)



ĐÁP ÁN CÂU HỎI 3

Bạn có thể cảm nhận được khi huyết áp bắt đầu tăng lên?

1.   Đúng
2.   Sai

Câu trả lời: 2, Sai

Bạn có thể bị huyết áp cao trong nhiều năm mà vẫn không hề biết.  Thật vậy, có khoảng 1 phần 5 số người ở Hoa Kỳ bị huyết áp cao mà không biết bản thân mình bị tình trạng này.  Cho dù bạn cảm thấy sức khỏe rất tốt, nhưng nó có thể gây tổn thương đến tim bạn và các cơ quan khác trong cơ thể.  Bạn nên đến phòng khám bác sĩ để được kiểm tra huyết áp mỗi năm một lần nhằm đảm bảo các số đo huyết áp nằm trong phạm vi cho phép. (Trở về đầu trang)



ĐÁP ÁN CÂU HỎI 4

Số đo huyết áp nằm dưới mới là số đo quan trọng trong trường hợp huyết áp cao.

1.   Đúng
2.   Sai

Câu trả lời: 2, Sai

Mỗi khi tim bạn đập, nó sẽ bơm máu giàu oxy qua các mạch máu, hoặc các động mạch, chạy khắp cơ thể.  Huyết áp là lực mà máu áp đặt lên thành các động mạch.

Áp suất máu áp đặt lên các thành động mạch khi tim bạn đập được gọi là huyết áp tâm thu (systolic pressure).  Áp suất giữa những lần đập khi tim bạn nghỉ được gọi là huyết áp tâm trương (diastolic pressure).

Huyết áp luôn luôn bao gồm 2 số đo, huyết áp tâm thu và huyết áp tâm trương.  Cả hai số đo này đều quan trọng.  Thông thường chúng được ghi dưới dạng một số nằm trên hoặc nằm trước số kia, ví dụ, 120/80 mm Hg.  Số đo nằm trên, hoặc nằm trước, là huyết áp tâm thu và số đo nằm dưới hoặc nằm sau là huyết áp tâm trương.  Số đo huyết áp thấp hơn 120/80 cho thấy huyết áp ở mức bình thường.

Nếu huyết áp của bạn có số đo nằm trên từ 120 – 139 hoặc số đo nằm dưới từ 80 – 89, thì bạn bị tình trạng tiền tăng huyết áp (prehypertension).  Điều này có nghĩa là sau này bạn có thể bị huyết áp cao nếu bạn không tiến hành các biện pháp phòng ngừa.

Nếu huyết áp của bạn có số đo nằm trên từ 140 trở lên và số đo nằm dưới từ 90 trở lên, thì bạn đã bị cao huyết áp.  Số đo huyết áp càng lớn, nguy cơ sức khỏe của bạn càng cao. (Trở về đầu trang)



ĐÁP ÁN CÂU HỎI 5

Nếu bạn bị cao huyết áp, thì bạn phải sử dụng thuốc.

1.   Đúng
2.   Sai

Câu trả lời: 2, Sai

Những thay đổi về lối sống là bước đầu tiên dành cho tình trạng huyết áp bị tăng đôi chút.  Bạn có thể không cần sử dụng thuốc nếu bạn tập thể dục, ăn uống lành mạnh, giảm cân hoặc bỏ hút thuốc lá nếu cần thiết, hạn chế tiêu thụ rượu bia, và giảm tiêu thụ muối.

Nếu những phương pháp trên không hiệu quả, bác sĩ có khả năng sẽ kê đơn thuốc cho bạn sử dụng.  Nếu thuốc giúp huyết áp của bạn trở về mức bình thường, thì bạn phải tiếp tục sử dụng thuốc, đừng tự động ngưng sử dụng thuốc.  Đồng thời, bạn phải duy trì các thói quen sống lành mạnh.  Bạn sẽ cần đến cả hai biện pháp này để giảm bớt nguy cơ bị đột quỵ (nhồi máu cơ tim) hoặc các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng khác. (Trở về đầu trang)



ĐÁP ÁN CÂU HỎI 6

Tăng huyết áp gây ra bệnh thận.

1.   Đúng
2.   Sai

Câu trả lời: 1, Đúng

Cao huyết áp là nguyên nhân thứ hai gây suy thận (kidney failure).  Cao huyết áp có thể làm cho thận của bạn làm việc nhiều hơn, và cuối cùng thận không còn làm việc bình thường được nữa, do đó có thể làm cho huyết áp của bạn tăng cao hơn.  Nếu bạn là người Mỹ gốc Phi Châu, bạn sẽ có nguy cơ bị suy thận cao hơn nhiều, cho dù huyết áp của bạn không cao lắm.

Nếu bạn bị bệnh thận mãn tính, cố gắng giữ cho huyết áp của bạn dưới mức 130/80 bằng cách thay đổi thói quen sống và sử dụng thuốc. (Trở về đầu trang)



ĐÁP ÁN CÂU HỎI 7

Cắt giảm muối ăn là cách tốt nhất để giảm bớt natri (sodium).

1.   Đúng
2.   Sai

Câu trả lời: 2,

Thực phẩm được chế biến sẵn có lẽ là nguồn mà bạn hấp thụ nhiều muối nhất.  Thực phẩm không cần phải có vị mặn mới chứa nhiều natri (sodium).  Một số loại bánh mì, súp, bánh pizza đông lạnh, và thịt nguội đều chứa nhiều natri.

Bạn phải đọc kỹ các nhãn sản phẩm.  Bạn có thể bị sốc về số lượng natri trong thức ăn của bạn.  Bạn nên biết rõ số lượng natri trong một khẩu phần ăn.  Nếu bạn ăn 2 khẩu phần, bạn sẽ hấp thụ số lượng natri gấp đôi.

Nếu huyết áp của bạn cao hơn mức bình thường đôi chút, cố gắng duy trì mức 1500 mg natri mỗi ngày.  Số lượng này là chưa đến 1 muỗng cà phê (teaspoon) muối. (Trở về đầu trang)



ĐÁP ÁN CÂU HỎI 8

Phương pháp thiền (meditation) có thể giúp hạ huyết áp.

1.   Đúng
2.   Sai

Câu trả lời: 1, Đúng

Các nghiên cứu cho thấy rằng thực hiện phương pháp Nhập Thiền (Transcendental Meditation – TM) có thể hạ được huyết áp phần nào.  Nhập thiền tập trung chú ý vào một âm thanh hoặc một cụm từ để làm cho tinh thần được thư giãn.  Nhưng sử dụng thuốc vẫn tỏ ra hiệu quả hơn.  Do đó, nếu bạn bị cao huyết áp, hãy tập thiền và sử dụng thuốc.

Chưa có bằng chứng cho thấy rằng yoga hoặc các phương pháp thiền và thư giãn khác giúp hạ huyết áp dài hạn.  Nhưng các phương pháp này có thể giúp giảm stress, mà stress có thể làm tăng huyết áp. (Trở về đầu trang)



ĐÁP ÁN CÂU HỎI 9

Tăng huyết áp có nghĩa là máu khó đến được tim.

1.   Đúng
2.   Sai

Câu trả lời: 2, Sai

Tình trạng tăng huyết áp (high blood pressure hoặc hypertension) làm cho tim làm việc nhiều hơn để bơm máu đến cơ thể. (Trở về đầu trang)



ĐÁP ÁN CÂU HỎI 10

Huyết áp ám chỉ đến áp lực của máu lên:

1.   Tim (heart)
2.   Thành động mạch (artery walls)
3.   Não (brain)
4.   Mao mạch (capillaries)

Câu trả lời: 2, thành động mạch (artery walls)

Huyết áp (blood pressure) ám chỉ đến áp lực của máu lên thành động mạch khi nó di chuyển khắp cơ thể.  Cũng giống như sức ép của hơi có thể làm hỏng bánh xe, huyết áp cao có thể gây nguy hiểm cho các thành động mạch khỏe mạnh và có thể dẫn đến các tình trạng bệnh lý gây nguy hiểm đến tính mạng, chẳng hạn như bệnh tim và đột quỵ (tai biến mạch máu não). (Trở về đầu trang)



ĐÁP ÁN CÂU HỎI 11

Tăng huyết áp là bệnh tim mạch (cardiovascular disease) phổ biến nhất.

1.   Đúng
2.   Sai

Câu trả lời: 1, Đúng

Tăng huyết áp (high blood pressure hoặc hypertension) là một bệnh tim mạch phổ biến nhất.  Huyết áp cao là nguyên nhân hàng đầu gây ra đột quỵ (stroke: tai biến mạch máu não) và là nguyên nhân chính gây ra các cơn nhồi máu cơ tim (heart attacks).  Chỉ tính riêng ở Hoa Kỳ, đã có khoảng 73 triệu người bị cao huyết áp. (Trở về đầu trang)



ĐÁP ÁN CÂU HỎI 12

Tình trạng bệnh lý nào sau đây có liên quan đến chứng tăng huyết áp?
         
1.   Phình mạch não (Brain aneurysm)
2.   Chóng mặt (Dizziness)
3.   Đột quỵ (Stroke: Tai biến mạch máu não)
4.   Tất cả các trường hợp ở trên

Câu trả lời: 4, tất cả các trường hợp ở trên

Có nhiều chứng bệnh và tình trạng bệnh lý liên quan đến tăng huyết áp và các biến chứng, bao gồm: phình mạch não, xuất huyết não, huyết khối, đau ngực, suy tim tắc nghẽn (congestive heart failure), chóng mặt, bệnh tim, nhồi máu cơ tim, suy tim, mệt mỏi, bệnh gút (gout), đột quỵ (tai biến mạch máu não), sỏi thận, các rối loạn mùi (smell disorder), ngưng thở trong lúc ngủ (sleep apnea), và tình trạng ngáy. (Trở về đầu trang)



ĐÁP ÁN CÂU HỎI 13

Hai số đo huyết áp xác định:

1.   Áp suất động mạch do các nhịp đập của tim
2.   Áp suất động mạch giữa các nhịp đập của tim
3.   Huyết áp cao, thấp, hoặc bình thường
4.   Tất cả các trường hợp ở trên

Câu trả lời: 4, Tất cả các trường hợp trên

Khi tim đập, nó co bóp và đẩy máu qua các động mạch đi khắp cơ thể, tạo ra huyết áp tâm thu (systolic blood pressure) ở các động mạch.  Huyết áp tâm trương (diastolic blood pressure) cho biết áp suất máu ở các động mạch khi tim ngừng giữa các lần đập.  Dựa vào các số đo này, các bác sĩ có thể xác định huyết áp cao, thấp, hoặc bình thường và bất kỳ nguy cơ sức khỏe liên quan nào. (Trở về đầu trang)



ĐÁP ÁN CÂU HỎI 14

Huyết áp của bạn là 120/80: Số đo nào là áp suất tâm trương (diastolic pressure)?

a.   80
b.   120
c.   120 cộng 80
d.   120 trừ 80

Câu trả lời: a, 80

Ví dụ, khi bác sĩ nói huyết áp của bạn là “120 trên 80”, thì huyết áp tâm trương là số đo nằm dưới (ở đây là 80), và nói đến huyết áp ở các động mạch khi tim nghỉ giữa các lần đập. (Trở về đầu trang)



ĐÁP ÁN CÂU HỎI 15

Trong đa số các trường hợp bị tăng huyết áp, người ta không tìm ra nguyên nhân

1.   Đúng
2.   Sai

Câu trả lời: 1, Đúng

Trong khoảng 95% các trường hợp cao huyết áp ở Hoa Kỳ, người ta không thể tìm ra nguyên nhân ẩn tàng.  Dạng cao huyết áp này được gọi là tăng huyết áp nguyên phát (primary hoặc essential hypertension).  Tăng huyết áp thứ phát (secondary hypertension) ám chỉ một tình trạng mà người ta có thể xác định được nguyên nhân trực tiếp gây tăng huyết áp (chẳng hạn như bệnh thận hoặc chứng ngưng thở trong lúc ngủ). (Trở về đầu trang)



ĐÁP ÁN CÂU HỎI 16

Tăng huyết áp là nguyên nhân phổ biến gây ra tình trạng suy giảm chức năng cương cứng (erectile dysfunction – ED) ở đàn ông.

1.   Đúng
2.   Sai

Câu trả lời: 1, Đúng

Những người bị tăng huyết áp tự phát (essential hypertension) hoặc xơ cứng động mạch (arteriosclerosis: hardening of the arteries) có nguy cơ gia tăng phát triển tình trạng suy giảm chức năng cương cứng (erectile dysfunction – ED).  Những người bị tăng huyết áp tự phát được phát hiện có mức độ sản sinh oxit nitric (nitric oxide) bởi các động mạch xuống thấp, bao gồm các động mạch ở dương vật. (Trở về đầu trang)



ĐÁP ÁN CÂU HỎI 17

Tăng huyết áp (hypertension) thường được gọi là:

1.   Kẻ giết người mặn mà (the salty killer)
2.   Kẻ giết người đáng sợ (the serious killer)
3.   Kẻ giết người bí mật (the secret killer)
4.   Kẻ giết người âm thầm (the silent killer)

Câu trả lời: 4, Kẻ giết người âm thầm (the silent killer)

Cao huyết áp được gọi là “kẻ giết người âm thầm” vì nó không có triệu chứng cho đến khi nó gây ra tổn thương nghiêm trọng cho cơ thể.  Tuy nhiên, khi huyết áp tăng cao một cách nghiêm trọng, có thể xuất hiện một số triệu chứng, bao gồm:

-      Nhức đầu dữ dội
-      Mệt mỏi và rối loạn tinh thần
-      Các vấn đề về thị giác
-      Đau ngực
-      Khó thở
-      Nhịp tim không đều
-      Nước tiểu có máu
-      Đánh trống ngực, cổ, hoặc tai

Lưu ý: Nếu bạn có bất kỳ triệu chứng nào trong số này, hãy đến gặp bác sĩ ngay.  Bạn có thể đang bị tình trạng tăng huyết áp khẩn cấp (hypertensive crisis) mà nó có thể dẫn đến một cơn nhồi máu cơ tim hoặc đột quỵ (tai biến mạch máu não). (Trở về đầu trang)



ĐÁP ÁN CÂU HỎI 18

Huyết áp cao thường có thể chữa khỏi.

1.   Đúng
2.   Sai

Câu trả lời: 2, Sai

Huyết áp cao thường không thể chữa khỏi, nhưng trong đa số trường hợp, nó có thể được ngăn ngừa và kiểm soát bằng thuốc và những thay đổi về lối sống. (Trở về đầu trang)



ĐÁP ÁN CÂU HỎI 19

Số đo huyết áp bình thường là:

a.   Dưới 120/80
b.   120 – 139/80 – 90
c.   140 – 159/90 – 99
d.   160+/100+

Câu trả lời: a, dưới 120/80

-      Bình thường: thấp hơn 120/80
-      Tiền tăng huyết áp: 121-139/80-89
-      Tăng huyết áp giai đoạn 1: 140-159/90-99
-      Tăng huyết áp giai đoạn 2: cao hơn 160/cao hơn 100 (Trở về đầu trang)



ĐÁP ÁN CÂU HỎI 20

Loại thực phẩm nào sau đây có thể gây nguy hiểm khi bạn đang sử dụng các loại thuốc trị huyết áp?

1.   Sôcôla (chocolate)
2.   Trứng (egg)
3.   Nước bưởi (grapefruit juice)
4.   Cà chua (tomatoes)

Câu trả lời: 3, Nước bưởi (grapefruit juice)

Nước bưởi (grapefruit juice) chặn các men ruột (intestine enzymes), mà các men này có tác dụng phá hủy nhiều loại thuốc và không cho phép chúng được hấp thụ vào cơ thể.  Khi hành động của loại men này bị ngăn chặn, các loại thuốc càng đi vào cơ thể nhiều hơn và hàm lượng các loại thuốc này trong máu gia tăng, điều này có thể dẫn đến các tác dụng phụ độc hại từ các loại thuốc chống tăng huyết áp. (Trở về đầu trang)



ĐÁP ÁN CÂU HỎI 21

Nếu bạn bị tăng huyết áp, bạn nên hạn chế và/hoặc tránh:

1.   Rượu bia và hút thuốc lá
2.   Caffein và muối
3.   Béo phì (thừa mỡ trong cơ thể hoặc chỉ số BMI từ 30 trở lên)
4.   Tất cả các trường hợp ở trên

Câu trả lời: 4, Tất cả các trường hợp ở trên.

Tiêu thụ nhiều muối, bệnh béo phì, thiếu tập thể dục thường xuyên, tiêu thụ quá nhiều rượu bia và cà phê, và hút thuốc lá, tất cả các yếu tố này có thể tác động xấu đến triển vọng sức khỏe của một cá nhân bị tăng huyết áp. (Trở về đầu trang)



ĐÁP ÁN CÂU HỎI 22

Yếu tố nào làm tăng nguy cơ bị tăng huyết áp?

1.   Tiền sử gia đình bị tăng huyết áp
2.   Quá cân hoặc béo phì
3.   Thiếu tập thể dục hoặc thiếu vận động thể chất
4.   Tất cả các yếu tố trên

Câu trả lời: 4, tất cả các yếu tố trên

Các yếu tố nguy cơ bị cao huyết áp bao gồm:

-      Tiền sử gia đình bị cao huyết áp
-      Tuổi tác
-      Ăn những thực phẩm chứa nhiều natri (muối)
-      Uống trên 2 ly rượu bia (1 ly bia = 12 oz hoặc 355 ml, 1 ly rượu vang = 5 oz hoặc 148 ml, 1 ly rượu mạnh = 1,5 oz hoặc 44 ml) mỗi ngày ở đàn ông; hoặc trên 1 ly mỗi ngày ở phụ nữ.
-      Quá cân hoặc béo phì
-      Thiếu tập thể dục hoặc vận động thể chất
-      Cao cholesterol
-      Sắc tộc: Người Mỹ gốc Châu Phi có nhiều khả năng bị cao huyết áp hơn, thường có huyết áp cao nghiêm trọng, và có nhiều khả năng bị tăng huyết áp sớm hơn so với những sắc dân khác.  Người ta vẫn chưa rõ lý do tại sao những người Mỹ gốc Châu Phi lại có nguy cơ cao hơn. (Trở về đầu trang)