Thursday, March 24, 2016

VIÊM RUỘT THỪA (APPENDICITIS)



Lưu ý: Các kiến thức y học dưới đây chỉ mang tính chất tham khảo, không nên được sử dụng trong các trường hợp cấp cứu, chẩn đoán, hoặc điều trị cho các trường hợp bệnh.  Các trường hợp bệnh nên được chẩn đoán và điều trị bởi bác sĩ y khoa có giấy phép hành nghề.  Hãy gọi cho số điện thoại khẩn cấp ở địa phương (chẳng hạn như 911) cho tất cả các trường hợp cấp cứu y tế. 






ĐÁP ÁN CÂU HỎI 1

Ruột thừa (appendix) nằm ở đâu trong cơ thể?

1.   Vùng bụng trên bên phải
2.   Vùng bụng dưới bên phải
3.   Vùng bụng trên bên trái
4.   Vùng bụng dưới bên trái

Câu trả lời: 2, Vùng bụng dưới bên phải

Ruột thừa là một cơ quan có dạng ống với kích thước nhỏ, nằm ở vùng bụng dưới bên phải, đó là nơi ruột non (small intestine) và ruột già (large intestine, colon) gặp nhau.  Người ta vẫn chưa hiểu rõ chức năng của ruột thừa.  Nhiều chuyên gia tin rằng ruột thừa là một cơ quan còn sót lại (vestigial organ: một cơ quan chúng ta đã từng cần đến nhưng không còn sử dụng nữa), trong khi đó, một số nhà khoa học đưa ra giả thuyết rằng ruột thừa có thể chứa những vi khuẩn có lợi có thể giúp ích cho quá trình tiêu hóa. (Trở về đầu trang)



ĐÁP ÁN CÂU HỎI 2

Viêm ruột thừa là gì?

1.   Cắt bỏ ruột thừa khỏi ruột già
2.   Sưng tấy ruột thừa
3.   Teo ruột thừa
4.   Tách ruột thừa khỏi ruột già

Câu trả lời: 2, Sưng tấy ruột thừa

Viêm ruột thừa được định nghĩa là tình trạng sưng tấy ruột thừa.  Nếu ruột thừa bị nhiễm khuẩn, virut, hoặc nấm, thì nó có thể bị viêm, dẫn đến viêm ruột thừa.  Thỉnh thoảng rất khó để chẩn đoán chứng viêm ruột thừa bởi vì các triệu chứng của viêm ruột thừa và tình trạng đau ở vùng bụng thường có thể giống với các tình trạng bệnh lý khác mà các tình trạng bệnh lý này ảnh hưởng đến các cơ quan lân cận.

Theo Viện Nghiên Cứu Bệnh Tiểu Đường và Các Bệnh Đường Tiêu Hóa và Bệnh Thận Quốc Gia Hoa Kỳ (The National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases), viêm ruột thừa là nguyên nhân phổ biến nhất gây đau bụng cấp tính đòi hỏi phẫu thuật ở Hoa Kỳ, ảnh hưởng đến khoảng 5% dân số Hoa Kỳ. (Trở về đầu trang)



ĐÁP ÁN CÂU HỎI 3

Không có nguyên nhân rõ ràng gây viêm ruột thừa.

1.   Đúng
2.   Sai

Câu trả lời: 1, Đúng

Có nhiều nguyên nhân có thể gây viêm ruột thừa, bao gồm:

-      Tắc nghẽn khoảng không bên trong ruột thừa, làm cho vi khuẩn bên trong xâm lấn thành ruột thừa
-      Phân (sỏi phân, hay “sỏi ruột thừa”), ký sinh trùng, hoặc các khối u có thể bít kín khoang trong của ruột thừa
-      Nhiễm trùng đường ruột và dạ dày
-      Bệnh viêm ruột (inflammatory bowel disease), chẳng hạn như bệnh Crohn hoặc viêm loét đại tràng (ulcerative colitis)
-      Chấn thương hoặc tổn thương vùng bụng (Trở về đầu trang)



ĐÁP ÁN CÂU HỎI 4

Các triệu chứng của viêm ruột thừa là gì?

1.   Mất khẩu vị, chạm vào đau ở vùng bụng
2.   Đau vùng bụng, sốt, nôn mửa
3.   Cả hai trường hợp trên
4.   Viêm ruột thừa thường không có các triệu chứng

Câu trả lời: 3, Cả hai trường hợp trên

Các triệu chứng viêm ruột thừa tiến triển theo thời gian, từ vài giờ cho đến 2 hoặc 3 ngày, và thường bắt đầu với hiện tượng đau nhẹ ở rốn, sau đó di chuyển xuống vùng bụng dưới bên phải và trở nên đau dữ dội hơn.  Hiện tượng đau này thường trở nặng hơn khi bạn cố gắng cử động, hít thở sâu, hoặc ho và hắt hơi.  Thỉnh thoảng cơn đau xuất hiện đột ngột, và nó có thể trở nên rất nghiêm trọng, khác với cơn đau bụng khác mà bạn đã từng bị.

Các triệu chứng khác của chứng viêm ruột thừa, đi kèm với đau bụng, bao gồm:

-      Mất khẩu vị
-      Buồn nôn và/hoặc nôn mửa
-      Đầy bụng hoặc sình bụng
-      Táo bón, tiêu chảy, đầy hơi (hoặc mất khả năng đánh hơi/đánh rắm)
-      Sốt
-      Có cảm giác rằng đi đại tiện (đi tiêu, đi cầu) sẽ giảm bớt cơn đau
-      Đau bụng ở chỗ khác, hoặc đau ở lưng hoặc ở khu vực trực tràng
-      Không tiêu
-      Đi tiểu (đi đái) đau
-      Có cảm giác khó chịu trong người (Trở về đầu trang)



ĐÁP ÁN CÂU HỎI 5

Viêm ruột thừa là một tình trạng cấp cứu y tế

1.   Đúng
2.   Sai

Câu trả lời: 1, Đúng

Viêm ruột thừa là một tình trạng cấp cứu y tế.  Nếu bạn đang gặp phải bất kỳ triệu chứng nào mà bạn cho rằng có thể là viêm ruột thừa, thì hãy đến khoa cấp cứu hoặc gọi số điện thoại khẩn cấp ở địa phương (chẳng hạn như 911) ngay tức khắc.

Nếu bạn bị viêm ruột thừa, thì bạn có thể sẽ được giải phẫu khẩn cấp để cắt bỏ ruột thừa (appendectomy).

Việc cắt bỏ ruột thừa giúp giảm bớt nguy cơ bị vỡ ruột thừa (ruptured appendix).  Ruột thừa được cắt bỏ bằng phẫu thuật soi bụng (laparoscopic surgery) hoặc phẫu thuật mở bụng (laparotomy), hai phương pháp này sẽ bao gồm các vết rạch nhỏ và thời gian hồi phục ngắn.

Trong một số trường hợp bị viêm ruột thừa nhẹ, bệnh nhân có thể chỉ cần được điều trị bằng thuốc kháng sinh, mặc dù phương pháp điều trị tiêu chuẩn cho chứng viêm ruột thừa vẫn là cắt bỏ ruột thừa. (Trở về đầu trang)



ĐÁP ÁN CÂU HỎI 6

Viêm ruột thừa là một tình trạng có thể gây nguy hiểm đến tính mạng

1.   Đúng
2.   Sai

Câu trả lời: 1, Đúng

Viêm ruột thừa là một tình trạng y tế khẩn cấp, nếu không được điều trị nó có thể gây chết người.

Ruột thừa là nơi cư trú của các vi khuẩn, và các vi khuẩn này thường không gây hại, nhưng trong trường hợp bị viêm ruột thừa, những vi khuẩn này tấn công các thành của ruột thừa.  Nếu không được điều trị, thành ruột thừa có thể bị vỡ ra, cho phép các chất bên trong ruột thừa rò rỉ vào mô xung quanh và gây ra một tình trạng được gọi là viêm phúc mạc (peritonitis: viêm màng bụng).  Tình trạng này có thể dẫn đến nhiễm trùng máu (sepsis), suy cơ quan (organ failure), và tử vong. (Trở về đầu trang)



ĐÁP ÁN CÂU HỎI 7

Ai có nhiều khả năng phát triển chứng viêm ruột thừa?

1.   Phụ nữ béo phì
2.   Đàn ông nghiện rượu
3.   Những người trong độ tuổi từ 10 đến 30
4.   Những người bị trào ngược axit (acid reflux)

Câu trả lời: 3, Những người trong độ tuổi từ 10 đến 30

Mỗi năm ở Hoa Kỳ có khoảng 250 000 trường hợp bị viêm ruột thừa.  Viêm ruột thừa xảy ra phổ biến nhất ở những người trong độ tuổi từ 10 đến 30, với tỷ lệ cao nhất ở những trẻ từ 10 đến 19.  Nam giới có tỷ lệ viêm ruột thừa phần nào cao hơn so với phụ nữ, và những người gốc Châu Âu (Caucasian) được chẩn đoán bị viêm ruột thừa với tỷ lệ cao hơn các nhóm sắc tộc khác là 1,5 lần. (Trở về đầu trang)



ĐÁP ÁN CÂU HỎI 8

Hậu quả lâu dài của việc cắt bỏ ruột thừa bao gồm:

1.   Mệt mỏi (Fatigue)
2.   Trương bụng (Bloating)
3.   Xuống cân (Weight loss)
4.   Không có hậu quả lâu dài của việc cắt bỏ ruột thừa

Câu trả lời: 4, Không có hậu quả lâu dài của việc cắt bỏ ruột thừa

Thủ thuật cắt bỏ ruột thừa (appendectomy) sẽ giải quyết được cơn đau,  nguy cơ bị vỡ ruột thừa và sự nhiễm trùng.  Sau khi phẫu thuật, đa số bệnh nhân sẽ hồi phục trong vòng 2 – 6 tuần và không gặp phải bất kỳ vấn đề sức khỏe nghiêm trọng dài hạn nào.  Thật vậy, đa số người không cần phải thay đổi chế độ ăn uống, chương trình thể dục, hoặc lối sống.

Tương tự như các phương pháp phẫu thuật khác, thủ thuật cắt bỏ ruột thừa vẫn có các nguy cơ.  Vẫn có các biến chứng bao gồm phản ứng dị ứng với thuốc, nhiễm trùng vết mổ, vỡ ruột thừa trong thời gian phẫu thuật, và các tình trạng khác.  Hãy nói chuyện với bác sĩ giải phẫu của bạn trước khi thực hiện tiến trình. (Trở về đầu trang)



ĐÁP ÁN CÂU HỎI 9

Phẫu thuật là phương pháp duy nhất được sử dụng để điều trị chứng viêm ruột thừa.

1.   Đúng
2.   Sai

Câu trả lời: 2, Sai

Cắt bỏ ruột thừa (appendectomy) vẫn là phương pháp điều trị đầu tiên được sử dụng phổ biến nhất để điều trị chứng viêm ruột thừa.  Cắt bỏ ruột thừa là cách duy nhất để đảm bảo rằng ruột thừa không bị thủng lỗ và gây viêm phúc mạc (peritonitis: viêm màng bụng) hoặc gây ra các biến chứng khác trong tương lai.

Tuy nhiên, thuốc kháng sinh (trụ sinh) có thể có lợi cho một số bệnh nhân khi phẫu thuật không phải là một chọn lựa, ví dụ các bệnh nhân gần đây đã bị một cơn nhồi máu cơ tim, các bệnh nhân với các tình trạng bệnh nghiêm trọng, và những phụ nữ trong thai kỳ thứ nhất (first trimester).

Ngoài ra, nghiên cứu mới cho thấy rằng một số bệnh nhân có thể có lợi từ việc điều trị không cần phẫu thuật.  Một nghiên cứu năm 2015 được đăng trên Tạp chí Hiệp Hội Y Khoa Hoa Kỳ (Journal of the American Medical Association) cho thấy gần 3 phần 4 số bệnh nhân bị viêm ruột thừa được điều trị bằng thuốc kháng sinh có thể không cần đến phẫu thuật.  Nghiên cứu này nói rõ rằng chụp CT có thể phát hiện bệnh nhân bị viêm ruột thừa nhẹ hay nghiêm trọng để xác định xem ai sẽ cần đến phẫu thuật. (Trở về đầu trang)